Ogólnopolska inauguracja Europejskich Dni Archeologii 2026, która odbyła się 9 czerwca w średniowiecznej Wieży Książęcej w Siedlęcinie, stała się okazją do zaprezentowania najnowszych osiągnięć Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w zakresie cyfrowej dokumentacji, wizualizacji i ochrony dziedzictwa kulturowego. Wystąpienia naukowców oraz przygotowana przez zespół UJ strefa aktywna pokazały, że współczesna archeologia coraz częściej wykorzystuje zaawansowane technologie, które nie tylko wspierają badania naukowe, ale również pozwalają w atrakcyjny sposób udostępniać wyniki szerokiej publiczności.

Europejskie Dni Archeologii 2026 z udziałem Uniwersytetu Jagiellońskiego

Jednym z najważniejszych punktów programu była prezentacja dr. hab. Radosława Palonki, prof. UJ, poświęcona wykorzystaniu nowoczesnych metod dokumentacji i analizy zabytków archeologicznych. Profesor przedstawił przykłady zastosowania skanowania laserowego 3D, fotogrametrii, dokumentacji z wykorzystaniem bezzałogowych statków powietrznych, cyfrowych modeli przestrzennych oraz zaawansowanych wizualizacji, które od kilku lat stanowią ważny element badań prowadzonych przez Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego zarówno w Polsce, jak i za granicą.

Szczególne zainteresowanie uczestników wzbudziła prezentacja cyfrowej dokumentacji Wieży Książęcej w Siedlęcinie oraz unikatowych średniowiecznych malowideł arturiańskich. Duże wrażenie zrobił wideomapping, dzięki któremu możliwe było zaprezentowanie polichromii w nowoczesnej, multimedialnej formie. Projekcja pokazała, jak technologie cyfrowe mogą wspierać popularyzację wyjątkowych zabytków.

Równie dużym zainteresowaniem cieszyło się stanowisko Instytutu Archeologii UJ w strefie aktywnej wydarzenia. Uczestnicy mogli zapoznać się z efektami cyfrowej dokumentacji prowadzonej przez zespół badaczy, obejmującej skany laserowe, modele 3D, wyniki pomiarów fotogrametrycznych oraz przykłady projektów digitalizacyjnych realizowanych przez Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prezentowano również specjalistyczny sprzęt wykorzystywany podczas badań terenowych oraz wyjaśniano, w jaki sposób pozyskiwane dane przekształcane są w precyzyjne modele cyfrowe służące analizie, konserwacji i popularyzacji dziedzictwa kulturowego.

Udział Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w inauguracji Europejskich Dni Archeologii 2026 potwierdził, że krakowski ośrodek należy do grona liderów w zakresie wykorzystania technologii cyfrowych w archeologii. Zaprezentowane rozwiązania spotkały się z bardzo dużym zainteresowaniem uczestników wydarzenia, pokazując, że połączenie nowoczesnych metod dokumentacji z badaniami archeologicznymi otwiera nowe możliwości poznawania, ochrony i popularyzacji dziedzictwa kulturowego.